×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

true

ویژه‌های خبری

true
   چهارشنبه ۲۵ مهر ۱۳۹۷  
it is true
true
true
کاهش ارزش پول ملی سناریوی دولت بود / با ارز ۴۲۰۰ تومانی خاک گربه به جای اقلام ضروری وارد کشور شد

پایگاه تحلیلی خبری مهدنیوز – قرار مصاحبه با نماینده مردم تبریز، آذرشهر و اسکو در دفتر مردمی احمد علیرضا بیگی گذاشته شد. آخرین روز هفته که روز دیدارهای مردمی این نماینده با مراجعینی است که پنجشنبه هر هفته به این محل مراجعه می کنند. قرار بود که مصاحبه راس ساعت ۱۶ آغاز شود اما سیل مراجعین پایانی نداشت و با رفتن آخرین مراجع مردمی، مصاحبه با تاخیر چند ساعته برگزار شد. آنچه در ادامه می خوانید، بخشی از مصاحبه مفصل با بیگی است که به مسائل اقتصادی این روزهای کشور مرتبط است. بیگی یکی از نماینده های مجلس شورای اسلامی است که به شرایط کنونی انتقادهای صریحی دارد.

 

اگر اجازه بدهید، از قیمت ارز شروع کنیم. به نظر شما دلیل اصلی افزایش اینچنینی قیمت دلار را باید در چه مواردی جستجو کرد؟

افزایش قیمت ارز یکی از مشکلات اقتصادی است که این روزها در کشور شاهد آن هستیم و برای بررسی مسائل مرتبط با افزایش قیمت دلار باید نگاهی به دلایل اصلی این افزایش داشته باشیم. اینکه اصلا چرا این اتفاق روی داده و سابقه تاریخی آن چیست؟ همانطور که به خاطر دارید، موسسات مالی اعتباری در چند سال گذشته شرایط بدی را پشت سر گذاشته بودند. به طوریکه قادر به پرداخت سپرده های مردم نبودند. سپرده گذاران نیز در نقاط مختلف کشور اجتماع کرده و خواستار دریافت اصل مبلغ سپرده بودند. این موضوع با برخی از تدابیر صورت گرفته مرتفع شد. به طوریکه موسسات مالی بخشی از سود غیرمتعارف پرداخت شده را کسر کرده و مابقی مبالغ را به سپرده گذاران برگرداندند. دولت نیز خط اعتباری خاصی را گشوده و مبالغ از این خط اعتباری تامین و پرداخت شد. در نهایت این موضوع امنیت سرمایه گذاری را در کشور به خطر انداخت. به خصوص اینکه سرمایه گذاران خارجی از ورود به بازار سرمایه گذاری این امتناع می کردند و موضوع موسسات اعتباری را به عنوان یکی از دلایل نبود امنیت سرمایه در کشور، مثال می زدند.

 

آیا این موضوع باعث تورم شد؟

شاید به خاطر بیاورید که شهریور سال گذشته شاهد گرانی برخی از کالاها و تورم بودیم. دلیل آن را باید در این موضوع جستجو کرد. به طوریکه با کاهش نرخ سود سپرده های بانکی، مردم پول های خود را از بانک ها خارج کرده و به سایر بازارها تزریق کردند. همین موضوع سبب شد تا شاهد تورم باشیم. در همان زمان دولت مصوبه خود را پس گرفته و با عقب نشینی، نرخ سپرده ها را به میزان قبلی افزایش داد. در آن زمان ها بانک ها نیز در کابوس بازپرداخت سپرده ها بودند. این پیش بینی می شد که مشکل موسسات اعتباری این بار برای بانک ها پیش خواهد آمد و باید قبول کنیم که بانک ها فراگیرتر از موسسات مالی هستند و این موضوع می توانست تبعات بسیار بدی برای کشور داشته باشد. بر همین اساس سناریویی برای جلوگیری از بروز این مشکل پیش بینی شد که در نهایت باعث شد تا اقتصاد به مشکلات این روزها گرفتار شود.

 

این سناریو چه بود و دولت و بانک ها چه نقشی در وضعیت نابسامان اقتصادی کشور دارند؟

سناریو به این شکل تعریف شده بود که تمام دلارهایی که دولت ماهانه برای تنظیم بازار ارز، توزیع می کرد، بلافاصله توسط بانک ها خریداری می شد. در زمینه سکه و طلا نیز همین موضوع روی داد. دولت برای تنظیم بازار سکه را پیش فروش کرده و خریداران توانستند سودهای بسیار بالایی را در ظرف تنها یک تا سه ماه کسب کردند. بانک ها اصلی ترین مشتریان سکه های پیش فروش و طلاهای  تزریق شده به بازار هم هستند. در واقع با فروش همین دلارها و سکه های خریداری شده بانک ها توانستند علاوه بر کسب توانایی بازگرداندن اصل سپرده های مردم، سود بالایی نیز داشته باشند و از ورشکستگی فرار کنند. البته این کار به بهای افزایش نرخ ارز و مشکلات کنونی انجام شد.

 

در واقع مشکلات بانک ها و دولت حل شد اما مردم در این میان ضرر کردند؟

دقیقا همینطور است. امروزه شاهد هجوم مردم برای خرید ارز هستیم. اما آیا این همه نیاز به دلار در بین مردم وجود دارد؟ طبیعی است که وضعیت متزلزل این روزها باعث افزایش تقاضا برای خرید ارز شده است. دولت ۵ سال قبل برای مهار تورم بانک ها را به این روز انداخت. پول های مردم در بانک ها انبار شد و بانک ها بدون سرمایه گذاری های خاصی شروع به پرداخت سود کردند.  نقدینگی در بانک ها جمع شد بدون اینکه دولت و بانک ها برنامه ای برای این سرمایه ها داشته باشند. بانک ها در حال پرداخت سود بالای ۲۰ درصد بودند در حالیکه درآمدشان از این سرمایه ها به ۷ درصد هم نمی رسید. البته نباید فراموش کرد که این بی برنامگی و ورشکستی بانک ها می توانست مشکلات بسیار بزرگتر امنیتی را در کشور به دنبال داشته باشد. دولت در ادامه نیز برای کاهش قدرت تخریبی بازگشت سرمایه ها به مردم و تورم ناشی از آن ترجیح داد که ارزش پول ملی را پایین بیاورد که البته این کار نیز بدون برنامه انجام شد تا شاهد نتایج مثبتی نباشیم.

 

آیا دولت به قصد این کار را کرد؟

کاهش ارزش پول ملی بر اساس سناریویی بود که توضیح دادم. البته اگر برنامه ریزی درستی انجام می شد این کار می توانست اثرات مثبتی داشته باشد. برای نمونه کاهش ارزش پول ملی می توانست واردات را کاهش دهد. چراکه ورود اجناس خارجی به صرف نمی شد و در نقطه مقابل صادرات نیز می توانست رونق بیشتری به خود بگیرد. دولت در این زمینه نیز سیاست اشتباهی را در پیش گرفت. به خصوص اینکه ارز ۴۲۰۰ تومانی برای واردات در نظر گرفته شد. موضوعی که می توانست به فرصت تبدیل شود، به یک باره به تهدید بزرگ کشور تبدیل شد. در واقع با اختصاص ارز ۴۲۰۰ تومانی، بسیاری از اجناس غیر ضروری و فارغ از اولویت های کشور وارد کشور شد و به قیمت دلار ۱۲ هزار تومانی به مردم فروخته شد. شاهد به وجود آمدن رانت و فساد در کشور بودیم و اعتماد مردم نیز با دیدن این تبعیض ها و ضرر اقتصادی که به جامعه وارد شد، متزلزل شد.

 

پس دلار ۴۲۰۰ تومانی هم کمکی نتوانست بکند؟

این تصمیم دولت اصلا درست نبود. نوع اجرا نیز مشکل داشت. اولویت های کشور در اجرای این طرح رعایت نشد. شاید باور نکنید اما با دلار ۴۲۰۰ تومانی به مقدار ۲۰ میلیون دلار خاک گربه وارد کشور شده است و با دلار آزاد به فروش گذاشته شده است. واقع خاک گربه و غذای سگ و گربه چه مقدار برای کشور ضروری است و کدام بخش از اقشار کشور معمولا از این موارد استفاده می کنند؟ چوب بستنی، خودروهای لوکس، موبایل و خیلی از موارد غیرضروری با همین دلار ۴۲۰۰ تومانی وارد کشور شد. این در حالیست که اولویت اصلی کشور در شرایط فعلی، سفره مردم است و مواد مصرفی ضروری باید به مقدار کافی و با قیمت مناسب در کشور تامین شود. دلار ۴۲۰۰ تومانی باعث فساد گسترده در کشور شد که پرونده های این فساد نیز هم اکنون در حال بررسی است. حتی به نظر می رسد که عوامل دولتی نیز در این زمینه دخیل بوده اند و دولت در این فساد مالی مشارکت داشته است. رئیس و معاون ارزی بانک مرکزی و برخی از مسئولان دولتی در این زمینه پرونده هایی دارند که بیشتر آن ها نیز رسانه ای شده است. حتی قیمت ۴۲۰۰ تومان برای دلار نیز با رای گیری و بدون نظر کارشناسی تعیین شده است و دولت دلیلی خاصی ندارد که چرا این قیمت نباید  ۴۰۰۰ یا ۴۳۰۰ تومان باشد؟ رئیس سابق بانک مرکزی نیز اذعان کرده است که این قیمت برای دلار مورد قبول کارشناسان بانک مرکزی نبوده است و صرفا به عنوان یک دستور اجرا شده است. همانطور که به خاطر دارید، رئیس جمهور در مصاحبه تلوزیونی قبل از عید خود به مردم اطمینان داد که قیمت دلار افزایش پیدا نخواهد کرد. این در حالیست که سیاست دولت مبنی بر افزایش قیمت ارز بود و دولت اطلاعات نادرست به مردم داد. این موضوع باعث شده است که اعتماد عمومی در جامعه با خدشه مواجه شود و صحبت های دولت در کنترل این وضعیت تاثیری نداشته باشد. در واقع مشکلات کنونی اگرچه سناریوی دولت بوده است اما هم اکنون مشاهده می کنیم که زمام کار از دست دولت خارج شده است و مردم نیز به برنامه های آتی دولت بی اعتماد شده اند.

 

نگرانی از نایاب شدن کالاهای اساسی و گرانی اقلام مصرفی، بیشتر از کاهش ارزش پول ملی دغدغه های مردم را به خود اختصاص داده است. در این مورد چه نظری دارید؟

این روزها مردم برای اینکه سرمایه ها و دارایی های خود را حفظ کنند، با ورود به بازار دلار، در صدد کاهش ضررهایی هستند که در این وضعیت اقتصادی به مردم تحمیل شده است. در مورد کالاها نیز همینطور است. تقاضایی که امروز در بازار وجود دارد برای خرید کالا نیست بلکه برای جبران ضررهای امروز و ضررهای احتمالی آتی در صورت گرانی مجدد کالاهاست. دولت متاسفانه نتوانست به دلیل فقدان پشتوانه لازم، این موضوع را به یک هیجان ملی تبدیل کند. این در حالیست که در ترکیه این شور ملی توسط اردوغان به وجود آمد و تا حدودی مشکلات اقتصادی ترکیه را مهار کرد.

 

آقای بیگی، مردم می پرسند، چه آینده ای در انتظار کشور است؟ شما آینده اقتصادی کشور را چگونه پیش بینی می کنید؟

آنچه که مسلم است، تیم اقتصادی دولت ناکارآمد است و رئیس جمهور نیز عزمی برای تغییر  تیم اقتصادی خود ندارد. حتی رئیس کل بانک مرکزی با اتمام دوره ماموریت تغییر کرد. واقعیت این است که دولت تا به این لحظه برنامه ای برای این وضعیت اقتصادی ندارد. دولت از تمام امکانات استفاده می کند تا طرح سوال از رئیس جمهور و وزرا را با شکست مواجه کند. دولت تمام دارایی خود را به حراج می گذارد تا رئیس جمهور در صحن مجلس برای پاسخگویی حاضر نشود. شما دیدید که در  ۴ مرحله نمایندگان امضاهای خود را با وعده های دولت و حراج پست ها و منابع توسط دولت، پس کشیدند. با کنار هم گذاشتن این موارد و تجربه های تلخ تاریخی، به نظر نمی رسد قیمت ها به مقدار قبلی بازگردند و قیمت دلار به آن صورت کاهش داشته باشد. خوش باوری دولت سبب این فاجعه اقتصادی شده است و با از بین رفتن برجام بسیاری از این خوش باوری ها نیز به یاس تبدیل شده است.

 

هم اکنون معیشت و قدرت خرید مردم با تهدید مواجه شده است. چه راهکاری را می توان برای کاهش متضرر شدن مردم به کار بست؟

باید آینده را پیش بینی کرده و بر اساس آن چاره جویی کرد. شاید اولین کاری که باید صورت می گرفت و با مخالفت دولت انجام نشد، سیستم سهمیه بندی بود. این کار می توانست باعث شود که کالاهای اساسی به این صورت نایاب نشده و افزایش قیمت نداشته باشند. خوشبختانه امروزه دولت اطلاعات بسیار دقیقی از خانوارها دارد و به آسانی می شد این کار را انجام داد. دولت با بهانه اینکه کوپن سیستم سوسیالیستی و قدیمی است از اجرای آن سرباز زده است. این در حالیست که کالاهای اساسی، سوخت و بسیاری از موارد مورد نیاز مردم از طریق مرزها به خارج از کشور می رود و مردم کشورهای همسایه مایحتاج روزمره خود را از طریق بازارهای مرزی از داخل ایران تهیه می کنند. دولت گفته است که سبد کالا ارائه خواهد کرد اما تا این لحظه من هیچ کس را ندیده ام که این سبد را دریافت کرده باشد. اگرچه تجربه قبلی ارائه سبد کالا نیز موفق نبود. دولت اعلام کرده است که برنامه ای برای افزایش حقوق در سال ۹۷ ندارد. این در حالیست که فروش و درآمدهای نفتی کشور در سالجاری افزایش یافته است. این انتظار وجود دارد که برای این افزایش درآمد نفتی برنامه ریزی های درستی صورت گیرد که متاسفانه فعلا شاهد آن نیستیم.

مصاحبه: علی فرهاد
عکس: هادی داودی

true
برچسب ها :

این مطلب بدون برچسب می باشد.

true
false
true

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

√ کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
√ آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


false



ارسال